گونه های مختلف گیاهی، به منظور سازگاری و تحمل بیشتر در مقابل تنش های محیطی، ساز و کارهای فیزیولوژیکی متفاوتی را از خود نشان می دهند. هدف از این تحقیق، مطالعه اثرات تنش آبی بر رشد، تغییر میزان قندهای محلول، پرولین و برخی یون ها و همچنین تفاوت فعالیت آنزیم های پراکسیداز و کاتالاز در یک رقم گیاه آفتابگردان شامل «رکورد» بود. در نتیجه، آزمایش در شرایط گلدانی انجام شد. تیمارهای 50 (شاهد)، 40، 30، 20 و 10 درصد اشباع آب خاک با چهار تکرار در قالب طرح کاملا تصادفی بر روی آن ها اعمال گردید. تحت تنش آبی، مقادیر وزن خشک گیاه، کلروفیل کل برگ ها، کل قندهای محلول و پرولین گیاه، سدیم، پتاسیم و فعالیت آنزیم های کاتالاز و پراکسیداز در برگ ها، اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که با افزایش تنش آبی، مقدار کلروفیل کل و پتاسیم، نسبت به شاهد کاهش معنی داری یافت. کاهش وزن خشک گیاه، تنها در دو تیمار 10 و 20 درصد اشباع آب، نسبت به شاهد، معنی دار بود. مقادیر سدیم برگ ها افزایش معنی دار نشان داد. میزان کل قندهای محلول و پرولین گیاه افزایش یافت. فعالیت آنزیم کاتالاز برگ همراه با افزایش تنش آبی افزایش یافت که در دو تیمار 10 و 20 درصد اشباع آب نسبت به شاهد، معنی دار بود. همچنین فعالیت آنزیم پراکسیداز برگ با افزایش تنش آبی افزایش نشان داد که این افزایش در تیمارهای 10، 20 و 30 درصد اشباع آب نسبت به شاهد، معنی دار بود. افزایش قندهای محلول و پرولین همراه با افزایش تنش، اهمیت آن ها را در تنظیم اسمزی و تحمل به تنش آبی نشان داد. افزایش آنزیم ها در برگ برای حفاظت در مقابل آسیب های اکسیداتیو ضروری بود.

بررسی میزان مقاومت به خشکی ژنوتیپهای کشور و وارد کردن ارقام خارجی و مقایسه آنها با ارقام داخلی منجر به انتخاب ارقام برتر برای شرایط کشور می گردد. لذا این تحقیق بر روی نهال ژنوتیپهای وارد شده گلابی KS6)، KS7، KS8، KS9، KS10 ،KS11 ، KS12، KS13،(KS14  و رقم شاه میوه داخلی کاشته شده در ظروف 20 لیتری انجام گردید. گیاهان کاشته شده در داخل گلدان در خاک شنی لومی تحت سه تیمار خشکی قرار گرفتند. تیمارهای آبیاری شامل تیمار شاهد (رطوبت خاک در حد ظرفیت زراعی و مقدار آب در دسترس خاک 26.6 درصد)، تنش ملایم (پتانسیل آب خاک 0.5 - مگاپاسکال و مقدار آب در دسترس خاک 14.1 درصد) و تنش شدید (پتانسیل آب خاک 1- مگاپاسکال و مقدار آب در دسترس خاک 12.5 درصد) بودند. میزان پرولین طی دو سال و هر سال در سه مرحله و مقدار کربوهیدراتهای محلول در دو سال و هر سال در چهار مرحله اندازه گیری شدند. مقدار پرولین تحت تاثیر تیمار خشکی و رقم قرار گرفت. بطوریکه در تمام آزمایشها مقدار پرولین در تنش خشکی شدید در بیشترین حد و مقدار در تیمار شاهد در حداقل بود. همچنین مقدار پرولین در ژنوتیپهای مختلف در تیمار خشکی شدید و خشکی ملایم تفاوتهای معنی داری مشاهده شد. در این تیمارها میزان پرولین در ژنوتیپهای KS6، KS7، KS9، نسبت به بقیه بیشتر بود. مقدار کربوهیدراتهای محلول در مراحل آزمایش در تیمارهای خشکی ملایم و شدید افزایش معنی داری را نشان داد اما در مراحل پایانی آزمایش تفاوت محسوسی بین مقدار کربوهیدراتهای کل در تیمار شاهد و تیمارهای تنش خشکی ملایم و شدید مشاهده نشد.

به منظور بررسی اثر خشکی بر مقدار برخی ترکیبات در دانهال های نوسلار شش ماهه پونسیروس (Poncirus trifoliata Raf.)، ترویرسیترنج(Citrus sinensis Osbec. × Poncirus trifoliata Raf.) ، نارنج(Citrus aurantium L.) ، سیتروملو (Citrus paradisi M. × Citrus sinensis Osbec.) و نارنگی کلئوپاترا (Citrus reshni L.)، آزمایشی در موسسه تحقیقات مرکبات رامسر، در سال 1393 انجام گرفت. این پژوهش، به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در بستر کوکوپیت و ماسه تحت شرایط گلخانه ای انجام گرفت. فاکتورها شامل پایه های تجاری مرکبات و سطوح آبیاری بودند. نتایج نشان داد پرولین، کل قندهای محلول، مالون دی آلدئید و کاروتنوئید در شرایط تنش خشکی افزایش یافتند، درحالی که مقدار کلروفیل a،b  و کل کاهش یافت. در اثر خشکی، بیشترین تجمع پرولین در پایه های نارنج و نارنگی کلئوپاترا (به ترتیب با 306.41 و 281.65 میکرومول بر گرم وزن خشک) و همچنین بیشترین تجمع قندهای محلول در پایه های نارنج و نارنگی کلئوپاترا (به ترتیب با 233.79 و 137.9 میلی گرم بر گرم وزن خشک) و کمترین مقدار تجمع مالون دی آلدئید نیز در پایه های نارنج و نارنگی کلئوپاترا (به ترتیب با 179.21 و 204.1 میکرومول بر گرم وزن خشک) مشاهده شد. میزان کاهش کلروفیل a و کلروفیل کل در نارنگی کلئوپاترا و کلروفیل b در نارنج بیشترین و میزان کاهش کلروفیل a،b  و کل در سیتروملو کمترین بود. همچنین بیشترین افزایش کاروتنوئید در نارنج و نارنگی کلئوپاترا و کمترین آن در پونسیروس مشاهده شد. ازاین رو، پایه های سه برگچه ای بترتیب پونسیروس، ترویرسیترنج و سیتروملو تحمل بیشتری به خشکی نشان دادند.

به منظور بررسی تاثیر تیمارهای کم آبیاری بر تجمع پرولین، قند های آزاد محلول، پتاسیم و محتوای نسبی آب برگ در مرحله گرده افشانی سه رقم گندم نان، آزمایشی درسال زراعی 1385-1384 بصورت کرت های خرد شده، با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار به اجرا درآمد. کرت های اصلی شامل آبیاری پس از 70، 90 و 110 میلیمتر تبخیر تجمعی از تشک تبخیر کلاس آ و کرت های فرعی شامل ارقام گندم مهدوی، قدس و بک - کراس روشن بودند. تیمارهای آبیاری پس از 70 و 90 میلیمتر تبخیر، از نظر مقدار پرولین و قندهای آزاد محلول تفاوت معنی داری نداشتند، ولی افزایش معنی داری در درصد پتاسیم مشاهده شد. افزایش فاصله آبیاری از 90 به 110 میلیمتر تبخیر، سبب افزایش معنی دار مقادیر پرولین و قندهای آزاد محلول شد ولی تاثیری بر درصد پتاسیم نداشت. ارقام مورد مطالعه از نظر مقدار تجمع پرولین و قندهای آزاد محلول تفاوت معنی داری با یکدیگر داشتند، به طوری که ارقام قدس و بک کراس روشن بترتیب دارای بیشترین و کمترین مقادیر تجمع پرولین بودند. بین محتوای نسبی آب برگ در ارقام و مقدار پرولین، درصد قندهای آزاد محلول و درصد پتاسیم ارقام، همروندی مثبتی مشاهده شد. رقم قدس که دارای بالاترین مقدار پرولین، درصد قندهای آزاد محلول و درصد پتاسیم بود، محتوای نسبی آب برگ بیشتری داشت و این امر سبب شد که تعداد دانه در سنبله بیشتری داشته باشد.

به منظور انتخاب ارقام مقاوم به خشکی و توسعه کشت باغهای زیتون در مناطق خشک و نیمه خشک ایران، اثر تنش خشکی برعکس العملهای بیوشیمیایی برخی از ارقام زیتون در ایران مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. گیاهان جوان یکساله و دوساله زیتون ارقام ماری، زرد، روغنی، بلیدی و میشن کاشته شده در گلدانهای 14 لیتری حاوی خاک مخلوط لومی شنی(62% شن، 24% لای و 14% رس) در معرض سطوح مختلف تنش خشکی قرار گرفتند. تیمارهای آبیاری شامل رطوبت خاک در حد ظرفیت مزرعه (شاهد)، تنش ملایم (پتانسیل آب خاک 5/0ـ مگاپاسگال) و تنش شدید (پتانسیل آب خاک 5/1 ـ مگاپاسگال) بود. یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی مورد استفاده قرار گرفت. نتایج به دست آمده دلالت بر تاثیر معنی دار درجه تنش خشکی بر میزان پرولین برگ دارد. در آزمایش اول گیاهان یکساله زیتون ارقام روغنی، بلیدی، ماری، میشن و زرد به ترتیب بیشترین افزایش در میزان پرولین در طی دوره تنش ملایم و شدید داشتند. در آزمایش دوم (گیاهان دوساله) میزان پرولین در گیاهان ارقام بلیدی، ماری و روغنی تحت تنش ملایم در مقایسه با دیگر ارقام افزایش بیشتری نشان داد و این افزایش در سطح 1% معنی دار بود. میزان پرولین در گیاهان تحت تنش شدید خشکی به ترتیب در ارقام ماری، روغنی، بلیدی، زرد و میشن افزایش نشان داد. پس از آبیاری میزان پرولین به مقدار زیادی کاهش نشان داد؛ چنین کاهشی احتمالا از ناپایداری پرولین ناشی می شود. تمام ارقام مورد بررسی افزایش قابل ملاحظه ای در میزان کربوهیدراتهای محلول تحت تنش خشکی نشان دادند. با افزایش شدت تنش میزان کربوهیدراتهای محلول افزایش بیشتری یافت. این افزایش در آزمایش اول و دوم در ارقام ماری، روغنی، بلیدی، زرد و میشن بالاتر بود. تحت تنش ملایم خشکی، کربوهیدراتهای محلول ارقام ماری، روغنی و بلیدی افزایش معنی داری را در مقایسه با ارقام دیگر نشان دادند. در حالی که تحت تنش شدید خشکی فقط کربوهیدراتهای محلول ارقام ماری و روغنی این افزایش معنی دار را در مقایسه با ارقام دیگر نشان دادند. با نزدیک شدن به انتهای دوره آزمایش مقدار کربوهیدراتهای محلول در گیاهان تحت تنش کاهش نشان داد که ممکن است به علت مصرف کربوهیدراتها و یا انتقال آنها به طرف ریشه باشد.